Hình đại diện của tài khoản
Chưa xemBởi Echo
  • Khôn dại cùng chung 3 tấc đất, giàu sang chưa chín một nồi kê (vua Tự Đức)
  • Đạo mất rồi mới tới Đức, Đức mất rồi mới tới Nhân, Nhân mất rồi mới tới Nghĩa, Nghĩa mất rồi mới tới Lễ (Lão tử)
  • Có học vấn mà không có đạo đức là người ác, có đạo đức không học vấn là người quê (La Tư-Phúc)
  • Nền không chắc mà tường cao… sự đổ nát đã nằm sẳn nơi đó rồi (Hậu Hán Thơ)
  • Chân lý giống như hạt kim cương chiếu ngời ở nhiều mặt (Goethe)
  • Làm nhà bên đường mà gặp ai cũng bàn thì ba năm cũng không xong (Tào bao Truyện)
  • Đức nhỏ mà địa vị cao, trí cạn mà mưu sự lớn không gặp họa là ít thấy vậy (Kinh Dịch)
  • Người nào có thể là bạn với tất cả mọi người thì không thể là bạn của một ai cả (Bourdaloue)
  • Lề luật công bằng nhất, vững chắc nhất, bất di bất dịch nhất của trời đất là: kẻ yếu luôn luôn phục tùng kẻ mạnh (Epictète)
  • Khi nền móng của chúng ta bị rung chuyển, chúng ta tìm đến Thượng Đế cầu xin giúp đỡ chỉ để hiểu ra rằng chính Ngài đã khiến việc đó xảy ra cho chúng ta. (…)
  • Ai tin vào những việc tầm bậy sẽ làm ra những việc tàn ác. (Voltaire)
  • Một sự việc không nhất thiết được coi là thật chỉ vì có người vì nó mà chết. (Oscar Wilde)
  • Việc thiên nhiên phải thay đổi trình tự của nó hay việc người ta nói láo về nó, việc nào có lý hơn? (Thomas Paine-Thời đại lý trí)
  • Mực của người học giả còn thiêng liêng hơn là máu của kẻ tử vì đạo (Mohammed c.570-629)
  • Người đời tùy thuộc vào các thần minh, là của sở hữu của các thần minh, ở dưới sự bảo trợ của các thần thánh và muốn chết phải được lệnh của các thần thánh (Platon, Phedon, Socrate)
  • Người thật sự có quyền lực không cần bộ quần áo hay vật biểu tượng. Người không có tài năng mới cần đến bộ quần áo và các hình thức bề ngoài. Hình thức bề ngoàì dễ gây phấn khởi và khiến người ta tôn trọng. (Pascal)
  • Nếu như mấy con bò, sư tử và ngựa có tay để khắc tượng, chúng sẽ khắc hình các thần linh theo hình dáng của chúng và cho họ có cái xác giống hệt như chúng vậy (Xenophanes)
  • Đầu óc của con người không thể hiểu nổi vũ trụ. ...(Einstein)
  • Khoa học không tôn giáo thì què quặt, tôn giáo không khoa học thì mù lòa (Einstein)
  • Làm đánh đổ một thành kiến khó hơn làm phân hủy một nguyên tử (Einstein)
  • Kẻ tự trách mình có thể làm điều hay cho người. Kẻ trách người chỉ có thể làm nên cái dở cho mình. (Hứa Hành)
  • Làm lành mà mong trời báo thì không được phúc, làm ơn mà chực chờ người báo là không được đức. (Dã Thạch Quỳ)
  • Không có quyển sách nào hay đối với người dốt, không có tác phẩm nào dở đối với người khôn. (Didero)
  • Càng trọng cái danh thì cái thực càng mất. Càng nói về đạo thì đạo chẳng còn. (Lục Tượng Sơn)
  • Của ngon mát ruột, sắc đẹp mê lòng. Người hung hăng hay phải vạ, miệng biện bác hay chiêu tai. (Diêm Thiết Luật)
  • Hầu hết mọi người đều thành công trong những việc bình thường nếu họ không bị ám ảnh bởi những tham vọng. (W.Longfelow)
  • Kẻ hiếu thắng tất phải tranh, kẻ ham vinh tất phải nhục. (Khuyến giới toàn thư)
  • Gầy dựng cho nên khó hơn lên trời, phá hoại cho hỏng dễ như đốt lông. (Liêu Tì)
  • Cái gì cũng biết mà đạo làm người chưa biết thì đó chưa gọi là khôn. (Hoài Nam Tữ)
  • Tự khiêm thì người ta càng phục, tự khoe thì người ta càng khinh. (Kinh - viên tiểu - ngữ)
  • Để cầu tài thì cần có đức. Để cầu thánh thì cần đạo lý. ( Nhật Bản)
  • Cây cao hơn cây dễ bị gió quật, người giỏi hơn người dễ gặp hiểm nguy. ( Nhật Bản)
  • Để cảm nhận được thiên đường, người ta phải trải qua 15 phút dưới địa ngục. (W.Cerleton)
  • Vận may của con người luôn xoay chuyển, và trên vòng xoay đó, không có vận may nào hỗ trợ con người mãi mãi. (Herodolus)
  • Chỉ có những người điên mới coi thường sách. Nhưng có kẻ ba lần điên hơn nếu nghĩ rằng chỉ cần đọc một trong các quyển sách mà thôi. (M.Leléni)
  • Người mà tính hung hăng không chịu được nghèo khổ thì tất làm xằng. (Luận ngữ)
  • Những lời khen quá đáng chẳng mấy chốc sẽ trở thành lời nịnh hót. (C.Gondoni)
  • Khi con cáo giảng đạo thì hãy coi chừng đàn ngỗng của bạn. (Nhật Bản)
  • Đời là một cuộc thử nghiệm và thế giới này là nơi thử thách. Các vấn đề luôn luôn được đặt ra cho từng thế hệ dưới những hình thức khác nhau. (W.Churchill)
  • Giống như người lặn xuống đáy biển mò ngọc trai, chúng ta tìm thấy những điều quý báu nhất ở trong sách cho tâm hồn mình. (De Cursen)
  • Tập thói quen khó nhọc để sau này gánh vác việc đời. (Tăng Quốc Phiên)
  • Sự thật hiện ra muôn màu muôn vẻ, như hàng ngàn chiếc lá dường như khác nhau nhưng đều ở trên một thân cây. (M.Ghandi)
  • Trời cho giàu sang sung sướng là để ta dễ làm điều lành. Trời bắt nghèo khổ lo buồn là để mài giũa cho ta lòng kiên gan bền chí. (Butler)
  • Chúng ta sinh sau cổ nhân, nên làm con cháu cổ nhân mà chẳng làm tôi tớ cổ nhân. (Ngụy Hy)
  • Nhón gót không đứng vững, soạc chân không bước được.
    Tự cho là biết thì không sáng suốt
    Tự cho là đúng thì không sáng tỏ
    Tự cho là có công thì không công
    Tự kiêu căng thì không đứng được hàng đầu
    (Lão tử)
  • Một người khó sống đủ 100 năm, thế mà anh ta lo lắng khá đủ cho một ngàn năm (Tục ngữ Trung hoa)
  • Tư tưởng lớn cũng như hành động cao cả không cần kèn trống (Beckley)
  • Không một loài chim nào có thể bay cao lắm nếu chỉ với sức của đôi cánh của nó (William Blake)
  • Chiến thắng và chiến bại đều có cùng một giá (Thomas Jefferson)
  • Dưới ánh mặt trời, không có việc gì xảy ra một cách tình cờ cả (Gotthold Ephraim Lessing)
  • Tôi không biết thế giới này nhìn tôi thế nào chứ đối với tôi, tôi chỉ là một thằng bé con đang chơi trên bãi biển, tìm nhặt những hòn sỏi trơn láng nhất, hay những cái vỏ sò đẹp nhất, trước mắt tôi là đại dương chân lý bao la chưa được khám phá. (Isaac Newton)
  • Đừng nên nói những lời minh triết cho kẻ ngu dốt nghe vì sẽ bị nó sẽ cười ngạo (Kabbalah)
  • Khi ta chấp nhận một tôn giáo nào. một hệ thống chính trị nào, hay một tín điều văn học nào một cách mù quáng, ta đã trở thành một người máy và sẽ ngừng phát triển. (Anais Nin)
  • Tôn giáo phải là kết quả của một quá trình thâu góp chậm chạp và đầy gian nan, lúc thì thêm vào, lúc phải bỏ ra, tạo dáng cho nó mà không bao giờ xem nó là kết quả cuối cùng và toàn vẹn được vì lúc nào nó cũng phải được sửa chửa. Không được như vậy thì không phải là tôn giáo. (D.H. Lawrence)
  • Tôi xin nói ra một bí mật lớn với bạn: Đừng chờ đợi đến ngày phán xét cuối cùng, bởi vì nó xảy ra mỗi ngày. (Albert Camus)
  • Tất cả những bài học lớn trong lịch sử đều nằm trong bốn câu này
    Thần linh muốn diệt kẻ nào, trước tiên sẽ làm cho nó điên lên vì quyền lực
    Cối xay của trời nghiền rất chậm, nhưng nó nghiền rất là nát
    Con ong cướp lấy mật hoa, sẽ làm cho cái hoa kết trái
    Trời tối mới thấy được ngôi sao (Charles A. Beard)
  • Người hạnh phúc nhất là người học được sự thờ phượng từ thiên nhiên (R. Emerson)
  • Sự vô thần của tôi cũng giống như Spinoza, là sự kính hiếu thật sự đối với vũ trụ và chỉ không tin vào những thần linh do con người tạo ra theo hình ảnh của mình để làm tôi mọi cho quyền lợi của con người. (George Santayana)
  • Định nghĩa vô thần. Tôi không cho là một sĩ nhục khi người ta gọi tôi là kẻ vô tín ngưỡng (agnostic), trái lại còn là lời khen. Tôi không giả bộ biết về những vấn đề mà kẻ không biết cho là họ biết rất rõ (Clarence Darrow)
  • Khi ta bắt đầu chú tâm để quan sát bất cứ cái gì, dù là một cọng cỏ thì nó sẽ trở nên bí mật, lạ kỳ, trong đó là cả một thế giới vĩ đại không thể tả. (Henry Miller)
  • Dũng cảm không lương tâm là ác thú (Robert G. Ingersol)
  • Minh triết thiếu dũng cảm sẽ không có được kết quả gì (Baltasar Gracian)
  • Có cái thiện không vẫn không đủ. Cần phải có sự khôn ngoan đến lạnh lùng. Nếu không, cái thiện sẽ trở nên cái ác (Robert Heileing)
Hình đại diện của tài khoản
Chưa xemBởi An Huệ
Con kính đảnh lễ Tổ, Thầy

Con xin đóng góp vào diễn đàn bài Tu Thân, trích trong Cổ Học Tinh Hoa để các huynh tỷ và bạn đạo tham khảo ạ.

TU THÂN

Thấy người hay thì phải cố mà bắt chước; thấy người dở thì phải tự xét xem có dở như thế không để mà sửa đổi. Chính mình có điều hay, thì phải cố mà giữ lấy; chính mình có điều dở thì phải cố mà trừ đi.

Người chê ta, mà chê phải, tức là thầy ta; người khen ta, mà khen phải, tức là bạn ta; còn người nịnh hót ta lại là người cừu địch hại ta vậy.

Cho nên người quân tử trọng thầy, quý bạn và rất ghét cừu địch, thích điều phải mà không chán, nghe lời can mà biết răn... như thế dù muốn không hay cũng không được.

Kẻ tiểu nhân thì không thế. Cứ bậy mà lại ghét người chê mình; rất dở mà lại thích người khen mình; bụng dạ như hổ lang, ăn ở như cầm thú, mà thấy người ta không phục, lại không bằng lòng; thân với kẻ siểm nịnh, xa cách kẻ can ngăn, thấy người chính trực thì cười, thấy người trung tín thì chê. Như thế dù muốn không dở cũng không được.

(Nguồn trên mạng)
Hình đại diện của tài khoản
Chưa xemBởi LeNguyen
Hà Bá Lấy Vợ

Dân đất Nghiệp có tục cứ mỗi năm góp tiền mua một người con gái ném xuống sông để làm vợ cho Hà Bá. Sự mê tín ấy có đã lâu ngày, không ai phá nổi.

Lúc ông Tây Môn Báo, đến làm quan ở đấy, ông thân hành ra đứng làm chủ lễ cưới cho Hà Bá. Trước mặt đông đủ cả bô lão, hào trưởng, ông đồng bà cốt, ông cho gọi người con gái đến. Ông xem mặt xong, chê rằng: "Người con gái này không được đẹp! Ta nhờ bọn ông đồng xuống nói với Hà bá xin hoãn lại hôm khác, để tìm người đẹp hơn". Ông lập tức sai lính khiêng một ông đồng quăng xuống sông.

Một lúc, ông nói: "Sao lâu thế này!" Rồi ông bảo đám bà cốt xuống nói hộ. Lập tức sai lính bắt một bà cốt ném xuống sông.

Một lúc, ông nói: "Sao không thấy tin tức gì cả! Chừng lũ đồng cốt xuống nói không nên lời. Dám phiền các cụ bô lão đi giúp cho. Lại lập tức sai lính lôi một cụ vứt xuống sông.
Một lúc, ông nói: "Sao mãi không thấy về thế này! Bọn đồng cốt, bô lão dễ đi cũng không được việc, phải nhờ đến bậc hào trưởng mới xong".

Lúc bấy giờ bao nhiêu người đều xám xanh mặt lại van lạy xin thôi. Tây Môn Báo nói: "Để thong thả ta xem đã..." Mọi người run như cầy sấy. Một chốc ông mới bảo: "Thôi tha cho họ. Thế là Hà bá không lấy vợ nữa rồi".
Thành thử từ đây dân đất Nghiệp không ai dám nhắc đến truyện Hà bá lấy vợ nữa.

(Sử Ký)
Hình đại diện của tài khoản
Chưa xemBởi LeNguyen
Thời Xuân Thu, Ngô Vương là một vị vua vô cùng ngang ngược, các vị đại thần đều khó mà thuyết phục được ông.

Một lần, Ngô Vương chuẩn bị tấn công nước Sở, nói rằng nếu ai can gián thì sẽ giết chết người đó. Các vị đại thần biết được tin này đều rất lo lắng, bởi nếu nước Ngô đem quân đi đánh giặc nước khác thì chính nước Ngô có thể bị một nước khác mạnh hơn tấn công. Thế nhưng, không vị đại thần nào dám can ngăn Ngô Vương.

Trong số các vị đại thần, có một người tính tình chính trực. Trở về nhà, ông vẫn lo lắng không yên về chuyện này, nhưng không biết phải can ngăn vua như thế nào. Ông sốt ruột đi đi lại lại trong hoa viên. Bỗng nhiên, ông nhìn thấy một con bọ ngựa đang rình bắt một con ve sầu, đằng sau bọ ngựa có một con chim sẻ đang nhìn chằm chằm vào nó. Nhìn cảnh ấy, ông liền nghĩ ra một cách để khuyên can vua.
Sáng sớm hôm sau, vị đại thần đến ngự hoa viên. Khi Ngô Vương đi tới, ông giả vờ không trông thấy, trong tay cầm một cái súng bắn chim, nhìn chăm chú vào một cái cây. Ngô Vương rất tức giận, hỏi:
- Mới sáng ra khanh đã đến đây làm gì? Tại sao nhìn thấy bản vương mà không quỳ?
Vị đại thần làm ra vẻ vừa nhìn thấy nhà vua, vội vàng nói:
- Vừa rồi thần mải nhìn con ve sầu và bọ ngựa trên cây nên không biết bệ hạ đến. Xin bệ hạ thứ tội.
Ngô Vương tha tội vô lễ cho ông ta, tò mò hỏi:
- Con ve sầu và bọ ngựa trên cái cây này có gì đáng để xem vậy.
Vị đại thần đáp:
- Thần nhìn thấy một con ve sầu đang uống sương, không đề phòng một con bọ ngựa đang cong mình chuẩn bị tấn công nó. Nhưng con bọ ngựa không ngờ rằng có một chú chim sẻ cũng đang rình bắt mình, còn con chim sẻ lại không biết rằng trong tay thần đang cầm súng bắn chim định bắn nó.
Ngô Vương nghe xong, ngẫm nghĩ rồi cười:
- Ta đã hiểu ý của khanh rồi.

Cuối cùng, Ngô Vương quyết định không tấn công nước Sở nữa.
Hình đại diện của tài khoản
Chưa xemBởi oneway
Hình hài của mẹ cha cho
Trí khôn đời dạy, đói no tự mình
Sang hèn trong kiếp nhân sinh
Buồn vui sướng khổ, thường tình thế thôi
Không hơn hãy cố bằng người
Cho thiên hạ khỏi ai cười ai khinh

Có trí thì ham học
Bất trí thì ham chơi
Trí khôn tạo nên người
Đức nhân tìm ra bạn
Thành đạt nhờ trí sáng
Rạng danh nhờ đức dày
Làm nên nhờ có thầy
Đủ đầy nhờ có bạn
Gái ngoan nhờ đức hạnh
Trai mạnh nhờ lực cường
Tươi đẹp lắm người thương
Lực cường nhiều kẻ trọng
Dễ thích nghi thì sống
Biết năng động thì bền
Đủ tài trí làm nên
Đủ sức bền thì thắng

Biết mình khi hoạn nan
Hiểu bạn lúc gian nguy
Nghèo hèn bởi tự ti
Ngu si vì tự phụ
Tài đức cao hơn phú
Hạnh phúc đủ hơn giàu
Sống trung tín bền lâu
Tình nghĩa sâu hạnh phúc
Đủ tài thì đỡ cực
Đủ sức lực đỡ nghèo
Dốt nát hay làm theo
Hiểu biết nhiều tự lập
Hỏng việc vì hấp tấp
Va vấp bởi vội vàng

Cảnh giác với lời khen
Bình tâm nghe lời trách
Quá nghiêm thì ít bạn
Dễ dãi bạn khinh nhờn
Không hứa hão là khôn
Không tin xằng ít vạ
Làm ơn đừng mong trả
Được ơn nhớ đừng quên
Nhu nhược bị ép chèn
Quá cương thì bị gãy
Cái quý thì khó thấy
Dễ lấy thường của tồi
Của rẻ là của ôi
Dùng người tội sinh vạ
Đẹp lòng hơn tốt mã
Nền nã hơn kiêu kì
Thận trọng từng bước đi
Xét suy khi hành động
Hiểu biết nhiều dễ sống
Luôn chủ động dễ thành
Thận trọng trước lợi danh
Giữ mình đừng buông thả
Tránh xa phường trí trá
Tai vạ bởi nể nang

Tài giỏi chớ khoe khoang
Giàu sang đừng kênh kiệu
Học bao nhiêu vẫn thiếu
Học bao nhiêu chẳng thừa
Nhân đức chớ bán mua
Được thua không nản trí
Đủ đức tài bớt lụy
Đủ dũng khí chẳng hàng

Có vợ đảm thì sang
Được bạn vàng thì quý
Đói nghèo vì bệnh sĩ
Quẫn trí dễ làm liều
Tỉnh táo với tình yêu
Biết điều khi xử thế
Lo việc nhà chớ kể
Ân nghĩa chớ đếm đong
Giữ trọn chữ hiếu trung
Với tổ tiên gia tộc
Cây tốt tươi nhờ gốc
Người phúc lộc nhờ nguồn
Sống bất nghĩa tai ương
Sống bất lương tù ngục
Phải cầu xin là nhục
Phải khuất phục là hèn
Hay đố kị nhỏ nhen
Thích ép chèn độc ác

Lắm gian truân càng sáng
Nhiều hoạn nạn càng tinh
Với mình phải nghiêm minh
Với chúng sinh nhân ái
Đang thắng phòng khi bại
Gặt hái phòng mất mùa
Thói quen thường khó chữa
Say sưa thường khó tỉnh

Sống ỷ lại ăn sẵn
Dễ bạc phân bán mình
Sống dựa dẫm ngu đần
Sống bất cần phá sản
Hay đua đòi hoạn nạn
Quá nể bạn tai ương
Gia đình trọng yêu thương
Sống nhịn nhường hỉ hả
Thiếu tình thương man trá
Gắn vàng đá cũng tan
Biết dạy dỗ con ngoan
Chịu bảo ban con giỏi
Tinh khôn nhờ học hỏi
Cứng cỏi nhờ luyện rèn
Sống vì nhau sẽ bền
Sống vì tiền đổ vỡ
Rèn con từ mới nở
Khuyên vợ lúc mới về

Muốn hiểu cần lắng nghe
Thích khoe thì trí cạn
Kẻ tồi chơi xấu bạn
Khốn nạn quên mẹ cha
Tốt đẹp hãy bày ra
Xấu xa nên đậy lại
Có ích thì tồn tại
Có hại thì diệt vong
Nhiều tham vọng long đong
Lắm ước mong lận đận
Hay vội vàng hối hận
Quá cẩn thận lỗi thời

Hiểu được người là sáng
Hiểu được bạn là khôn
Khiêm tốn là tự tôn
Kiêu căng là tự sát
Hứa trước thì khó đạt
Hèn nhát thì khó thành
Thù hận bởi lợi danh
Tranh giành vì chức vị
Giàu sang hay đố kị
Tài trí sinh ghét ghen
Tham giàu thì cuồng điên
Tham quyền thì độc ác
Vì tiền thì dễ bạc
Vì tình nghĩa bền lâu
Người hiểu nói trọn câu
Kẻ dốt tâu phách lối
Có quyền thì hám lợi
Có tội thường xum xoe
Khờ dại hay bị lừa
Nói bừa hay vạ miệng
Đa ngôn thì tai tiếng
Ngậm miệng dễ được tin
Hám lợi hay cầu xin
Tham quan thường bất chính
Hám quyền hay xu nịnh
Thật thà hay oan trái
Thẳng thắn hay bị hại
Thông thái hay bị ngờ

Chiều con quá con hư
Tiền của dư con hỏng
Giàu mạnh thường thao túng
Nghèo vụng dễ theo đuôi
Người tài giỏi khó chơi
Kẻ chây lười khó bảo
Thành tâm thì đắc đạo
Mạnh bạo việc dễ thành
Quân tử thì trọng danh
Tiểu nhân thì trọng lợi
Bất tài hay đòi hỏi
Lọc lõi khó khiêm nhường
Tình nghĩa thường khó quên
Nợ nhân duyên khó trả
Khó thuần phục kẻ sĩ
Khó phòng bị tướng tài
Biết chấp nhận thảnh thơi
Hay hận đời đau khổ

Của quý thì khó giữ
Con cầu tự khó nuôi
Nhà dư của hiếm hoi
Nhà lắm người bạc cạn
Khó gần người quá sạch
Vắng khách tại quá nghèo
Dễ nổi danh kỵ hiền
Dễ kiếm tiền khó giữ
Kiếp người là duyên nợ
Lành vỡ lẽ thường tình
Sướng khổ tự lòng mình
Bại thành từ lực trí
Thời gian đừng uổng phí
Biết suy nghĩ sâu xa
Vững vàng khi thành bại
Cần học và hành mãi
Sẽ gặt hái thành công./.
Hình đại diện của tài khoản
Chưa xemBởi Phù-Dung
Phù Dung xin đóng góp vài câu thơ của Nguyễn Công Trứ
...
Thoát sinh ra thì đà khóc chóe,
Trần có vui sao chẳng cười khì?
Khi hỷ lạc, khi ái ố, lúc sầu bi,
Chứa chi lắm một bầu nhân dục.

và Lão tử:
Tri túc tiện túc, đãi túc, hà thời túc,
Tri nhàn tiện nhàn, đãi nhàn, hà thời nhàn?
...
Hình đại diện của tài khoản
Chưa xemBởi Echo
Đại Đạo không có tên, đại biện luận thì không nói; đại nhân (nhân từ) thì không yêu riêng ai; đại liêm khiết thì không có hình tích; đại dũng thì không hung hăng (Nam hoa kinh- Trang tử)
Hình đại diện của tài khoản
Chưa xemBởi Đông Quân
Con xin đóng góp câu nói con đọc thấy hay mà con đã đọc trên internet:
danhngon2302.jpg
Lưu ý: Vui lòng đăng nhập để xem tập tin đính kèm trong bài viết này.
Hình đại diện của tài khoản
Chưa xemBởi Đông Quân
Con xin đóng góp câu nói con đọc thấy hay mà con đã đọc trên internet:

danhngon230202.jpg
Lưu ý: Vui lòng đăng nhập để xem tập tin đính kèm trong bài viết này.
Hình đại diện của tài khoản
Chưa xemBởi ngxtinh
Con kính đảnh lễ Tổ, Thầy
Con kính xin đóng góp câu chuyện 160: Đọc sách cổ, trong Cổ Học Tinh Hoa:

Vua Hoàn Công đọc sách ở nhà trên. Có người thợ mộc đang đẽo bánh xe ở nhà dưới, nghe tiếng đọc, bỏ chàng, đục chạy lên thưa vua rằng:
- Cả dám hỏi nhà vua đọc những câu gì thế?
Hoàn Công nói: Những câu của Thánh nhân.
- Thánh nhân hiện nay còn sống không?
- Đã chết rồi.
- Thế thì những câu nhà vua học chỉ là những tao phách của cổ nhân đấy thôi.
- À anh thợ! Ta đang đọc sách, sao dám được nghị luận? Hễ nói có lý thì ta tha, không có lý thì ta bắt tội.

Người thợ mộc nói:
- Tôi đây cứ lấy việc tôi làm mà suy xét, khi đẽo cái bánh xe, để rộng thì mộng cho vào dễ, nhưng không chặt; để hẹp, thì mộng cho vào khó, và không ăn. Còn làm không rộng, không hẹp, vừa vặn đúng mực thì thật tự tâm tôi liệu mà nẩy ra tay tôi làm, như đã có cái phép nhất định, chớ miệng tôi không thể nói ra được. Cái khéo ấy tôi không có thể dạy được cho con tôi, con tôi cũng không thể học được tôi. Bởi thế tôi năm nay đã bảy mươi tuổi mà vẫn giữ nghề đẽo bánh xe.
Người đời cổ đã chết, thì cái hay của người đời cổ khó truyền lại được, tưởng cũng đã chết cả rồi. Thế thì những câu nhà vua học thật chỉ là những tao phách của cổ nhân mà thôi.

Vua cho người thợ mộc nói là phải.

Trang Tử.

LỜI BÀN:
Đọc sách cũng như xem người, xem người mà cứ câu nệ hình, sắc, danh, thanh thì không bao giờ biết rõ được “tình” người, mà có khi lại phải người ta làm cho ngu nữa. Ta học mà cứ bo bo ở ngôn ngữ, văn tự thì bao giờ biết hết được ý sách, vì cái hay nhiều khi miệng không thể nói ra được, bút không thể tả hết được. Ta đọc sách mà tâm ta không lĩnh hội được cái ý ở ngoài câu nói của cổ nhân, thì ta không thể tu kỷ, không thể trì nhân được, chẳng qua chỉ làm cho loạn cái tính của ta mà thôi. Những kẻ hay mượn bã giả của cổ nhân để buông ra những học thuyết dông dài làm ra sách vở để dạy đời, ta tưởng cũng lầm lắm.
Trong bài này, ý Trang Tử cũng như ý Tuân Tử, muốn phản kháng lại cái lối học của đời bấy giờ, chỉ biết lấy “cổ” làm cốt mà bỏ quên mất cái “kim” chỉ biết cho những thánh nhân như Nghiêu, Thuấn… tự đời nào là phải, chứ không cho người chính thời nay còn được địa vị nào nữa. Như thế không khỏi gọi là thiên vậy. Câu nói của người lao công này chính xác và thực tế lắm. Người đi học chỉ chuộng hư văn, không có thực học tưởng cũng thẹn lắm thay!

(Nguồn: Cổ học tinh hoa - Nguyễn Văn Ngọc - Trần Lê Nhân)