[đomđóm]

- Thứ 6 Tháng 10 10, 2025 10:13 pm Con kính lễ Tổ Thầy,
Xin chào diễn đàn.

Đomđóm xin gửi một câu chuyện huyền bí xưa, được tác giả người Pháp Antony Charles Célestin Landes (1850–1893) ghi chép lại từ trong dân gian Việt Nam nửa cuối thế kỷ 19.

Ở chợ Cày, làng Trường Lưu, tỉnh Hà Tịnh [a], có tên Nghị gác chợ. Sau khi chết, hắn thành tinh, dân làng dựng miếu thờ, mỗi năm cúng hai lần. Quên cúng là khó yên với hắn. Miếu kế bên đường, chị nào đi ngang cũng phải kéo quần xuống một cái, không thôi hắn chẳng cho qua. Ai ra chợ bán hàng cũng vậy, không thôi khó bán. Đinh Nhựt Thận [b] ra xứ Bắc làm quan, đi ngang đó nghe dân làng kể chuyện. Ổng biểu con tinh: ‘Ta đang ra Bắc, nếu mi giúp,[c] ta sẽ phong cho mi chức Đại tướng quân, chú Nghị, coi chợ.’

Được chức, chú Nghị càng ngày càng lung: hiện vô nhà người ta, cưỡng dâm đàn bà. Khi vua Thiệu Trị [d] ra Hà Nội nhận sắc phong, có đi ngang miếu, hỏi thờ ai đó. Dân làng thưa chuyện chú Nghị phá phách, nhà vua truyền lịnh đốt miếu ra tro. Từ đó, làng mới yên.
___________
a. Tức là Hà Tĩnh.
b. Đinh Nhựt Thận (1815–1866), danh sỹ Nghệ An.
c. Người kể chuyện [cho Landes] không nói chú Nghị đã giúp việc gì.
d. 1840–1847.