[vohawaii]

- Thứ 5 Tháng 12 29, 2011 10:50 am

BÍ ẨN CUỐN SÁCH CỔ BẰNG ĐỒNG ĐỎ CHÉP CHUYỆN VUA LÊ THÁNH TÔNG GẶP THẦN.

Lâu nay ít ai biết ngay tại ngôi làng Vân An bé nhỏ của xã Bắc Lý, huyện Lý Nhân (Hà Nam) đang lưu giữ một báu vật có một không hai. Cả làng ngày đêm thay phiên nhau canh giữ tránh bị kẻ gian lấy cắp. Điều đặc biệt hơn, "báu vật" là minh chứng ghi lại những chiến tích hào hùng một thời của vị vua Lê Thánh Tông đánh tan quân Chiêm Thành.
Minh chứng lịch sử vô giá.

Chúng tôi tìm về thôn Vân An để tìm hiểu thực hư những lời người dân rỉ tai nhau xung quanh cuốn sách bằng đồng đỏ được cho là cổ và "độc" nhất hiện nay ở nước ta. Trong sử sách ghi lại rằng: mảnh đất địa linh nhân kiệt ở địa phận Cầu Không, huyện Lý Nhân (Hà Nam) ngày nay, xưa kia nổi tiếng với những chiến thắng hiển hách về những trận đánh của vua Lê Thánh Tông chống giặc Chiêm Thành (thế kỷ VI). Tuy nhiên người ta chỉ được biết đến qua những lời kể truyền miệng và một số sách sử ghi chép lại. Cho đến khi người dân nơi đây tìm được và lưu giữ một cuốn sách bằng đồng đỏ thì ai nấy cũng ngỡ ngàng, tự hào và vui mừng về pho tư liệu sử học quý giá này.

Cuốn sách bằng đồng đỏ có tên là "Khâm Ban Đồng Bài", nội dung cuốn sách kể về lịch sử Cầu Không. Giới thiệu về cuốn sách này, ông Phạm Văn Quang, trưởng ban trông coi chùa Văn An Tự, nơi đang giữ sách cổ cho chúng tôi biết: "Xưa sách đồng được thờ ở đền Cầu Không, đến những năm 1950 chiến tranh đã làm cho Cầu Không bị đổ sụp. Rồi cũng từ đó cuốn sách đồng quý này bị lưu lạc về nhà dân, có thời gian dài nó được đưa về Viện Hán Nôm. Nhận thấy đây là sách quý có ý nghĩa lịch sử nên người dân xin về cất giữ. Khoảng 5 năm, sách có được giao về cho trường cấp 2 Bắc Lý phục vụ giảng dạy môn lịch sử. Bởi đó là một hiện vật vô giá, nên chúng tôi đã xin lại, mang cất cuốn sách này rất cẩn thận ở Văn An Tự.

Theo bản dịch của ông Nguyễn Hữu Mùi, nguyên là cán bộ của sở văn hoá thông tin tỉnh Hà Nam thì trong sách ghi lại rằng: "Vào ngày mồng 6 tháng 11 năm Canh Dần (1470), trẫm dẫn đại quân tiến đánh tiểu trừ Chiêm Thành. Đến ngày mồng 8 thuyền rồng của trẫm mới dừng lại tại cửa sông Long Xuyên thuộc địa phận huyện Nam Sang (tên gọi lúc bấy giờ). Đêm ấy trẫm mộng thấy có một vị tướng tay cầm cờ vàng, hai chân trần, một chân bên tả ngạn, một chân bên hữu ngạn sông xin được theo để hỗ trợ uy vũ cho tới khi biển lặng sóng yên mới thôi. Nhân khi tỉnh mộng mới biết sông này có Dục Vân Linh Thần, bèn sai Lại bộ Thượng thư Nguyễn Như Đỗ theo bờ sông này xem xét lại sự thật. Trong chốc lát Lại bộ Thượng thư tâu lên rằng: Qua địa phận Cầu Không, có chợ, có sông, trên sông có một chiếc cầu, giữa cầu có đền thiêng treo giấy vàng. Bèn sai quân đến cầu đảo. Nhân đây lấy cờ vàng này treo ở thuyền rồng. Thuyền rẽ biển vào sông như đi trên đất liền... Xa giá thắng lợi trở về...". Sau khi đem quân đánh thắng giặc, để thành kính đội ơn Thần linh giúp đỡ, vua Lê Thánh Tông đã cho khắc lên sách đồng để ghi lại những chiến tích, lưu truyền đời đời.

Lại nói về chuyện Cầu Không, đây là cây cầu có chiều dài 32m. Cầu được xây dựng hoàn toàn bằng gỗ lim, cho đến năm 1950, trong cuộc chiến tranh chống giặc Pháp thì cây cầu này bị đổ sụp bởi bom đạn. Ngày nay, ngôi đền Văn An Tự do chính tay người dân xây dựng và trùng tu chỉ cách Cầu Không cũ độ chừng 100m. Cũng tại ngôi đền này, hiện còn lưu giữ một bia đá có niên đại cùng năm với cuốn sách bằng đồng đỏ. Trên bia đá ghi lại chiến tích của những trận đánh lừng lẫy chiến công của vua Lê Thánh Tông bằng văn tự chữ Hán đến nay còn nguyên vẹn.
Nam Hà.
Trích trang 4, Đời Sống & Tuổi Trẻ số 38, ngày 28/11/11.